Biofeedback is een methode waarbij verschillende lichaamssignalen gemeten worden en teruggekoppeld worden aan zowel de therapeut als patiënt. Deze lichaamssignalen zeggen iets over de staat van dat deel van het zenuwstelsel zenuwstelsel dat zorgt draagt voor stress en herstel reacties. Het vermogen om na inspanning stress te kunnen herstellen wordt zo inzichtelijk: het herstelvermogen. Dit wordt gemeten  met behulp van een stresstest.
We meten dan de stresssignalen;
- huidgeleiding
- hartfrequentie
- spierspanning
- handtemperatuur
- ademhaling

Stress ervaren is niet erg maar als er sprake is van een onvoldoende herstelvermogen dan treedt er roofbouw op in het lichaam en ontstaan er vaak lichamelijk onbegrepen klachten:
- hoofdpijn
- nek schouder klachten
- ( lage) rugpijn
- lichamelijk onbegrepen klachten
- slaapstoornissen
- druk in het hoofd
- niet kunnen concentreren
- niet kunnen ontspannen/overspannenheid/burnout

De psychosomatisch werkend biofeedback fysiotherapeut zal naast biofeedback ook andere behandelvormen toepassen die gericht zijn op het verbeteren van het herstelvermogen om bovenstaande klachten te verminderen/verhelpen

 

De meerwaarde van het biofeedback stressprofiel

Veel mensen melden zich bij de huisarts met vermoeidheids-  en pijnklachten .Als de huisarts vermoedt dat er een medische oorzaak is, stuurt de huisarts de patiënt  door voor verder onderzoek en als daar niets uitkomt wordt de conclusie snel getrokken “het zal wel tussen de oren zitten”.

De klachten vallen vanaf dat moment onder kopje stressgerelateerde spanningsklachten of lichamelijk onbegrepen klachten ( solk)  en er vindt doorverwijzing naar een  hierin gespecialiseerde therapeut plaats. De therapeut neemt denkwijze, gedrag en persoonlijkheid onder de loep  en start een therapie in de hoop dat de klachten spontaan verdwijnen als de patiënt beter leert omgaan met problemen en persoonlijke  valkuilen. Soms gebeurt dat ook, maar veelal blijven de klachten aanwezig, zeker als de mensen tijdens de therapie uitgedaagd worden om te experimenteren met nieuw gedrag, wat als spannend ervaren wordt.

Als de spanningsklachten op de voorgrond blijven, wordt de patiënt geleerd om te ontspannen; vaak met beperkt succes omdat oefeningen gegeven worden, terwijl niet duidelijk is wat er in het lichaam van de patiënt aan de hand is.

Zo kan het gebeuren dat een patiënt met een normaal adempatroon het advies krijgt om dagelijks een ademoefening te doen en dat een patiënt met een verstoord adempatroon het advies krijgt om via progressieve relaxatie de spieren te ontspannen. Het is beter om bij mensen met spanningsgerelateerde klachten echt te gaan kijken wat er in het lichaam gebeurt tijdens ontspanning en tijdens spanning. Dat is wat het biofeedback stressprofiel zichtbaar maakt. Via meting van lichaamssignalen wordt getest of het lichaam adequaat   reageert op spanning en of de patiënt in staat is om zijn lichaam weer in een ontspannen staat te krijgen. Bovendien kan op deze manier  getest  worden of een ontspanningsoefening het gewenste effect heeft . Mijn ervaring is dat mbv biofeedback de patiënt zijn of haar klacht leert begrijpen en dat de therapeut beter kan bepalen welk soort begeleiding of therapie nodig is om de klacht te doen verminderen.

Gezondheid en innerlijke balans

Gezondheid draait om de balans tussen inspanning en ontspanning. De hersenen, het zenuwstelsel en het hart werken continu samen om de balans in  het lichaam te handhaven.

Als er actie van het lichaam gevraagd wordt, dan zorgen deze systemen er voor dat energie vrijkomt en dat processen van groei en herstel, zoals spijsvertering en het innerlijke afweer systeem op een lager pitje  gezet worden.

Dit is niet alleen het geval bij lichamelijke inspanning, maar ook bij geestelijke inspanning. Een andere reden waarbij het lichaam in een staat van actie of alertheid komt, is het ervaren van gevaar of dreiging, wat het geval is bij spannende situaties  of in een onveilige omgeving. Het is  geen probleem om enige tijd in deze staat van activiteit of alertheid te verblijven, echter daarna moet het zenuwstelsel zich voldoende  kunnen ontspannen om te herstellen, energiereserves aan te vullen en ervaringen te verwerken.